|
An vista na proposta 'd lege regional pėr scancelé piemontčis e bon sens
Nen lassesse tajé la lenga. A l'č n'imperativ ch'a ven da 'n tilčt (firmą da
tante associassion e person-e privą) che nņst giornal a l'ha publicą 'n
costi dģ. Un tilčt ch'a dis ėd cose giuste, nen mach pėr coj ch'a travajo da
sempe a difende 'l piemontčis (e tute le lenghe "cite") da na fin anunsią,
ma pėr tuj, pėr tuj coj ch'a l'han a cheur nost doman.
La custion a l'č costa. Da na mira a-i-č 'l Consej d'Europa ch'a l'ha
arconossuje al piemontčis la concession ėd lenga. Da l'autra a-i č nņst
Parlament che l'ha fąit na lege 'd tua mach pėr le lenghe ch'as diso
minoritarie (an Piemont, ėl provensal, ėl franch-provensal, ėl valser). E 'l
piemontčis? Lassa ch'a nija. Mancomal ch'a-i era gią staje prima na lege
regional ch'a l'avia fąit lņn che nņst Parlament a l'avria dovu fé: vis a
dģ, arconņsse 'l piemontčis come lenga da tutelé a la stessa mane-ra 'd
j'ąutre lenghe arconossłe ant ėl nņst teritore regional. A l'e grassie a sta
lege pien-a 'd bon sens e nen mach ėd bon-e intension ch'a l'č fasse an
Piemont un travaj motobin fosonant ėd difeisa e 'd valorisassion d'un
patrimone lenghģstich ėd prima fņrsa che gnun a peul nen desconņsse.
Adess, nopą d'insiste pėrchč lė Stat italian a fassa na lege ch'a-j dogna
'dcņ al piemontlis lņn ch'a jė speta, a-i č cheidun ch'a pensa d'adegué la
lege regional a cola nassional. An poche parole - an nom ėd na
rassionalisassion ch'a son-a come na persecussion (bin intčis che noi
difendoma 'l piemontčis come
difendoma 'l "chetchua" peruvian, ėl "tzotzil" mesican, tute le lenghe ch'a
smijo da gnente mach ai pņver dė spģrit) - costi sģ a pretendrio che ij
benefisse che la lege regional a l'ha avł 'l bon sens d'arconosse, a fłisso
scancelą. E sicome la bela proposta a ven (am sagna 'l cheur) da la snistra,
la cosa a mė smija 'ncora pģ insoportąbil. Considerassion? Un-a sola: na
lenga a l'č tut e a duvrģa esse un dij prinsipe dla nņsta democrassia (s'a-i
na j'č 'ncora un-a). Mai trņp tard pėr capilo. Mai trņp prest pėr pentisse
'd nen avejlo capģ pėr temp.
ėd Giovanni Tesio - dal Vėnner dla Stampa dėl 23 dė Dzčmber dėl 2005
|